Orla Perć - Szlaki turystyczne

Orla Perć – jeden z najtrudniejszych i najbardziej niebezpiecznych szlaków w Tatrach Wysokich, poprowadzony zboczami oraz granią przez przełęcze i szczyty, między przełęczami Zawrat i Krzyżne i dalej grzbietem Wołoszyna na Polanę pod Wołoszynem. Odcinek od Krzyżnego do Polany pod Wołoszynem jest od ponad pięćdziesięciu lat zamknięty i nie przewiduje się jego otwarcia. Orla Perć prowadzi właściwie granią, ale miejscami, z powodu ukształtowania terenu, oddala się od niej, omijając szczyty i turnie. Jest oznakowana kolorem czerwonym. Na szlaku znajdują się rozliczne ułatwienia (łańcuchy, klamry i żelazne drabinki), mimo to jednak szlak ten nie jest odpowiedni dla początkujących turystów górskich, wymaga pewnego obycia z górami, sposobem korzystania z łańcuchów, wreszcie umiejętności wyszukiwania właściwych chwytów i stopni . Szczególnie istotne jest to przy złej pogodzie. Liczne ekspozycje na szlaku są stosunkowo silne.Od czasu otwarcia szlaku w 1906 zginęło na nim ponad 100 turystów .W rejon Orlej Perci prowadzi wiele popularnych szlaków dojściowych, część z nich jest też często samodzielnym celem wycieczek. Orla Perć jest osiągalna od strony:Najlepszymi punktami wypadowymi na Orlą Perć są schronisko na Hali Gąsienicowej i schronisko w Dolinie Pięciu Stawów Polskich.Przejście Orlą Percią można podzielić np. na dwie części:Trzecia część Orlej Perci prowadząca granią Wołoszyna, z częściowym obejściem jej ostrza, jest zamknięta dla ruchu turystycznego. Ze względu na ochronę przyrody (cały teren Wołoszyna stanowi rezerwat ścisły) nie przewiduje się jej otwarcia.Odcinek między Świnicą i Zawratem, również oznakowany na czerwono, nie jest częścią Orlej Perci.Pomysłodawcą budowy Orlej Perci był Franciszek Henryk Nowicki, proponując w 1901 r. wytyczenie drogi od Wodogrzmotów Mickiewicza przez przełęcz Krzyżne, Świnicę, Kasprowy Wierch i przez Czerwone Wierchy aż do Doliny Kościeliskiej. Na Świnicy projektowany szlak miał się rozgałęziać w stronę Morskiego Oka, granią przez Szpiglasowy Wierch i Miedziane.Szlak został wytrasowany w latach 1903-1906 (począwszy od Wołoszyna, objętego obecnie rezerwatem; odcinek wołoszyński: od Wodogrzmotów Mickiewicza do Krzyżnego zamknięto w 1932) nakładami Towarzystwa Tarzańskiego i wielkiego miłośnika Tatr, księdza Walentego Gadowskiego. W latach 1904 i 1911 wytrasowano szlaki łącznikowe, które pozwalają na pokonywanie trasy w krótszych odcinkach, przy czym szlak Zmarzły Staw Gąsienicowy-Kozia Przełęcz-Pusta Dolinka wytrasowano w 1912, zamknięto w 1925 i ponownie wyznakowano w 1953.Pod koniec 2006 z apelem Orla Perć – następne stulecie" do władz Tatrzańskiego Parku Narodowego o polepszenie zabezpieczeń na szlaku wystąpiły dwie osoby: przewodnik tatrzański Irena Rubinowska oraz reżyser filmowy Piotr Mikucki . Władze Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego proponowały natomiast demontaż wszystkich klamr i łańcuchów i zamianę szlaku na via ferratę. Argumentowały, że tak trudny szlak powinien być dostępny tylko dla ludzi z doświadczeniem taternickim, którzy dysponują i potrafią posługiwać się sprzętem asekuracyjnym.Dyrekcja TPN od lipca 2007 wprowadziła ruch jednokierunkowy na Orlej Perci na odcinku od Zawratu do Koziego Wierchu .Skalę trudności szlaku wykorzystał Roman Kołakowski opisując życie w utworze Orla Perć poświęconym filozofii księdza Józefa Tischnera.